1. Η Διακήρυξη κατά των αιολικών και άλλων λεγόμενων «ΑΠΕ»

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ

ΑΛΛΩΝ ΛΕΓΟΜΕΝΩΝ «ΑΠΕ»

Ιανουάριος 2018

Τα τελευταία χρόνια,παράλληλα με την «απελευθέρωση» της αγοράς ενέργειας, στο όνομα κάποιας «πράσινης» ανάπτυξης, βιώνουμε μια, χωρίς κοινωνική συναίνεση, εισβολή αιολικών, υβριδικών, μικρών υδροηλεκτρικών, κλπ εγκαταστάσεων, σε βουνά, δάση, νησιά, ποτάμια, ρέματα, πεδιάδες της πατρίδας μας.

Υποτίθεται ότι οι εγκαταστάσεις αυτές θα εξοικονομούσαν καύσιμα, θα παρήγαν καθαρή ενέργεια, θα μείωναν ρύπους και όλα αυτά θα ωφελούσαν το περιβάλλον και την χώρα μας.  Ξέρουμε πια ότι το αφήγημα αυτό έχει διαψευστεί διεθνώς.

Τα αιολικά και άλλες λεγόμενες ΑΠΕ έχουν αποδειχθεί μια αμφιλεγόμενη δραστηριότητα, με αυτοσκοπό τις επιδοτήσεις. Δεν συμβάλλουν σε περιορισμούς ρύπων, ούτε σε ενεργειακή αυτάρκεια ή σε ασφάλεια ηλεκτροδότησης, δεν εξοικονομούν πραγματικά καύσιμα, δεν υποκαθιστούν συμβατική ηλεκτροπαραγωγή και δεν προστατεύουν κανένα περιβάλλον. Και όσο αυξάνονται οι εγκαταστάσεις, η ενσωμάτωση τους στο δίκτυο αποδεικνύεται προβληματική και με υψηλό κόστος. Ακριβαίνουν το ρεύμα για όλους, κάνουν ζημιά στην Εθνική Οικονομία, στις τοπικές κοινωνίες, στον τουρισμό, αλλά και στο περιβάλλον.

Δεσμεύουν και εξυπηρετούν κεφάλαια που θα ήταν πιο αποδοτικά αλλού, πχ στην παιδεία, στην υγεία ή και στην συμβατική ηλεκτροπαραγωγή.   Πληρώνουμε «κεφαλικό φόρο» για εισαγωγές μηχανημάτων, αλλά και σε ξένους ηλεκτροπαραγωγούς και τους συνεργάτες τους, που θα μας «απελευθερώσουν».

Τα αιολικά και άλλες ΑΠΕ κατακερματίζουν και απαξιώνουν γη, με διανοίξεις δρόμων και άλλες μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις, συχνά σε αδιατάρακτες περιοχές, όπου και θα εγκαταλειφθούν όταν σταματήσουν οι επιδοτήσεις ή η λειτουργία τους. Τα μικρά υδροηλεκτρικά και τα υβριδικά, δεσμεύουν νερά.  Όλα αυτά έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα, ιδιαίτερα δε στην σπάνια ορνιθοπανίδα του τόπου μας, σημαντικότατο μεταναστευτικό σταθμό αποδημητικών πουλιών. Η «σωτηρία του Κλίματος» θίγει την στοιχειώδη νοημοσύνη, αφού τα αιολικά και οι άλλες ΑΠΕ (πλην μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και εργοστασίων βιομάζας), εξακολουθούν και είναι ενεργειακά ασήμαντα και, όπου μετρήθηκαν, δεν μειώνουν ρύπους.

Ζητάμε να σταματήσουν οι εγκαταστάσεις αιολικών και άλλων αμφιλεγόμενων ΑΠΕ που υπάρχουν μόνο για τις επιδοτήσεις. Για τα υπάρχοντα αιολικά, να καταργηθούν, ή να μειωθούν οι επιδοτήσεις (όπως εξ άλλου πρότεινε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας).

Ζητάμε να σταματήσει η εξαπάτηση και η άσκοπη κατασπατάληση πόρων, σε βάρος της Εθνικής Οικονομίας και στο όνομα και σε βάρος του περιβάλλοντος.

2. Περίληψη, περιεχόμενα και διευκρινιστικά αυτού του blog

Οι λεγόμενες ΑΠΕ είναι, δυστυχώς, ένα σύνθετο θέμα που έχει προωθηθεί, επί σειρά ετών, με πολλή, φθηνή, επαναλαμβανόμενη και σχεδόν πάντα παραπλανητική προπαγάνδα (με εικόνες σαν αυτήν αριστερά).  Τυπικά, η προπαγάνδα παρουσιάζει έναν "αγγελικό" κόσμο όπου οι "καλές" ΑΠΕ είναι η λύση.  Η προπαγάνδα μπερδεύει, επίτηδες, τεχνικούς όρους (που δεν τους καταλαβαίνει το 95% του πληθυσμού) προκειμένου να δημιουργήσει την εντελώς ψευδή εντύπωση ότι οι ΑΠΕ κάνουν κάτι καλό και, επομένως, θα πρέπει να τις δεχόμαστε χωρίς διαμαρτυρίες. Η αντίδραση κατά των ΑΠΕ, αναγκαστικά περνάει μέσα από την ενημέρωση.

Οι ΑΠΕ διαφημίζονται σαν "καθαρή", "αειφόρα" (και άλλες όμορφες λέξεις) "ηλεκτροδότηση". Δυστυχώς, δεν είναι ηλεκτροδότηση, είναι ...κάτι άλλο.  Για να το καταλάβει κανείς, χρειάζονται λίγες γνώσεις για την ηλεκτροδότηση (δηλαδή για την ηλεκτροπαραγωγή και για τα δίκτυα μεταφοράς). Επίσης, λίγες γνώσεις για την ενέργεια, λίγα οικονομικά, επενδυτικά, περιβαλλοντικά, ρυθμιστικά, νομικά. Εάν αυτά ακούγονται "πολύπλοκα", υπάρχει ένας πολύ πιο απλός τρόπος να καταλάβουμε τι κάνουν και τι δεν κάνουν οι ΑΠΕ:  Να δούμε τι πραγματικά έχουν κάνει σε χώρες που βάζουν πολλές ΑΠΕ, τι κάνουν στην χώρα μας, στον λογαριασμό του ρεύματος και στην ανεπάρκεια ηλεκτροδότησης που συνεπάγονται.

3. Τα αιολικά και οι άλλες λεγόμενες ΑΠΕ [σε επεξεργασία]

Αυτή είναι η διαφημιστική εικόνα με την οποία παραμυθιάζεται ο κόσμος:

Αυτή είναι η "ασημαντότητα"των ΑΠΕ στην ηλεκτροδότηση, παγκοσμίως (με εξαίρεση τα μεγάλα υδροηλεκτρικά):

Τα ποσοστά είναι του 2014 και έχουν ανέβει λίγο μέχρι σήμερα.  Τα ποσοστά στην Ευρώπη είναι επίσης λίγο υψηλότερα. Ειδικά για τα ποσοστά των αιολικών, πρόκειται για "ονομαστικά" ποσοστά "έγχυσης" και δεν προκύπτει ότι αντιστοιχούν σε αντίστοιχα ποσοστά εξοικονόμησης καυσίμων. Ούτε ότι μειώνουν εκπομπές ρύπων ή CO2.  Και όπου οι λεγόμενες ΑΠΕ (πλην μεγάλων υδροηλεκτρικών) είναι οποιοδήποτε ποσοστό, το κόστος του ρεύματος υπερδιπλασιάζεται.

4. Τα σχέδια για εγκατάσταση ΑΠΕ στην χώρα μας (χάρτης ΡΑΕ)

Oι ΑΠΕ ξεκίνησαν στην χώρα μας πριν το 2010, αλλά το πλαίσιο των εγγυημένων επιδοτήσεων (στα πρότυπα του Γερμανικού Νόμου EEG) μπήκε σε εφαρμογή με τον δικό μας Νόμο 3581/10 (ΦΕΚ Α' 85/4-6-2010).  Όλο το θεσμικό πλαίσιο (μέχρι το γράψιμο αυτής της ανάρτησης) είναι εδώ.
Η αντίδραση πολλών κατά των λεγόμενων ΑΠΕ ξεκινάει από ενόχληση στα σχέδια για τέτοιες ΑΠΕ στις περιοχές όπου μένουν ή από όπου κατάγονται. Υπάρχουν τουλάχιστον δύο χάρτες που δείχνουν τις υπαρκτές και σχεδιαζόμενες ΑΠΕ σε όλη την Ελλάδα, ο χάρτης της ΡΑΕ και ο χάρτης του energyregister.

Οι χάρτες, από όσο γνωρίζουμε, είναι μάλλον γενικά σωστοί, ωστόσο σε λίγες περιπτώσεις για τις οποίες έχουμε συγκεκριμένη εμπειρία, είτε δεν αναφέρονται όλες πχ οι αιτήσεις, είτε δεν αναφέρονται μετατροπές που προκύπτουν κατά την διαδικασία αδειοδότησης. Αυτό που επίσης δεν δείχνουν οι χάρτες είναι τα στάδια της χρηματοδότησης που σε μεγάλο βαθμό καθορίζουν την πορεία ενός έργου.

Η ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) εκδίδει την πρώτη άδεια. Την λένε "παραγωγής" αλλά είναι μάλλον σαν άδεια σκοπιμότητας. Η ΡΑΕ εξετάζει κυρίως τα ενεργειακά και τα οικονομικά και (κακώς) δεν έχουν γίνει πολλές προσφυγές κατά των αδειοδοτήσεων της ΡΑΕ. Οι προσφυγές και γενικά η αντίδραση κατά των ΑΠΕ εξειδικεύεται και διαμορφώνεται από (σε τυχαία σειρά):

α) Τις συμβουλές δικηγόρων για τους τρόπους εναντίωσης.
β) Την πληροφόρηση ή/και κατανόηση για αναφερόμενα "αρνητικά" σημεία των ΑΠΕ
γ) Την διαμορφούμενη επιχειρηματολογία που καμιά φορά συσπειρώνει τον κόσμο
δ) Αποφάσεις που είναι ενδεικτικές της θέλησης της "Πολιτείας"
ε) Την παραπληροφόρηση που διοχετεύει την αντίδραση σε ατελέσφορα επιχειρήματα
στ) Άλλους παράγοντες που ίσως δεν βλέπουμε

Σε κάθε περίπτωση, είναι χρήσιμο να ξέρουμε που περίπου σχεδιάζονται ΑΠΕ.   Οι πληροφορίες εδώ, είναι μόνο για ενδεικτική ενημέρωση και σε καμία περίπτωση δεν είναι συμβουλή για τρόπο αντιμετώπισης νομικών ή άλλων θεμάτων.



Ο χάρτης της ΡΑΕ

5. Η ηλεκτροπαραγωγή και οι ΑΠΕ στην Ελλάδα (ΑΔΜΗΕ, ΛΑΓΗΕ)

Υπάρχουν πολλά στοιχεία για την ηλεκτροπαραγωγή και τις πληρωμές, αν κάποιος έχει την υπομονή να τα ψάξει (και την υπομονή να τα κοιτάξει).

Μερικά στοιχεία υπάρχουν στον ΛΑΓΗΕ (Λειτουργό Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας).  Π.χ.:

http://www.lagie.gr/systima-eggyimenon-timon/ape-sithya/miniaia-deltia-eidikoy-logariasmoy-ape-sithya/

http://www.lagie.gr/agora/analysi-agoras/miniaia-deltia-iep/

Παραθέτω εδώ μόνο δύο λεπτομέρειες:

1)  Την εγκατεστημένη ισχύ και το ετήσιο κόστος (συνολικό και ανά μεγαβατώρα, για κάθε ΑΠΕ):

6. Ηλεκτροπαραγωγή, ηλεκτροδότηση, δίκτυα

Μπορεί να μην το συνειδητοποιούμε, αλλά η ηλεκτροδότηση είναι μέτρο οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας.  Η ηλεκτροδότηση "ανακαλύφθηκε" στα μέσα του 19ου αιώνα και, σήμερα, με 7 δις παγκόσμιο πληθυσμό, περίπου 1 δις είναι χωρίς ρεύμα και οι περισσότεροι από αυτούς σε λεγόμενες υπανάπτυκτες χώρες.

Ακριβώς επειδή το ρεύμα είναι βασική προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, το κόστος του είναι σημαντικό. Για τους καταναλωτές, το ακριβό ρεύμα συνεπάγεται να γίνεται η δαπάνη για το ρεύμα δυσβάστακτο ποσοστό των συνολικών δαπανών (που είναι, εν μέρει, και ο ορισμός της "ενεργειακής φτώχειας"). Για την βιομηχανία, το ακριβό ρεύμα και γενικά η ακριβή ενέργεια, οδηγούν σε μείωση της ανταγωνιστικότητας και κλείσιμο.

Η ηλεκτροδότηση βασίζεται α) στην ηλεκτροπαραγωγή (και στην εμπορία), β) στην μεταφορά και γ) στην διανομή του ρεύματος στους καταναλωτές, δηλαδή στην βιομηχανία, στις επιχειρήσεις, στους οικιακούς καταναλωτές και στις μεταφορές (όπου υπάρχουν).

Υπάρχουν τρεις πολύ βασικές λεπτομέρειες, που συνήθως αγνοούμε, αλλά που είναι πολύ σημαντικές για την κατανόηση του προβλήματος που έχουν οι ΑΠΕ με την ηλεκτροδότηση.  1) Η ζήτηση για ρεύμα είναι σχετικά προβλέψιμη, 2) η ηλεκτροπαραγωγή πρέπει να είναι ίση με την ζήτηση και 3) Το ρεύμα δεν αποθηκεύεται, πρακτικά και οικονομικά:

7. Πηγές ενέργειας και ηλεκτροδότησης παγκοσμίως [σε επεξεργασία]

Αυτή η ανάρτηση είναι για λίγη προοπτική στο θέμα της ενέργειας και της ηλεκτροδότησης. Πολλοί πέφτουν στην παγίδα να νομίζουν ότι με έναν ανεμιστήρα ή 3 πανελάκια, ή μια μικρή τουρμπίνα στο ρυάκι απέναντι, θα "απεξαρτηθούμε" και θα ζούμε ευτυχείς και αυτάρκεις, αενάως κλπ.  Αυτά είναι πλάνες. Ή ρομαντική και ουτοπική επιστροφή στο προ του 1900 παρελθόν. Μπορεί να ήταν καλύτερο το παρελθόν, αλλά μάλλον δεν γνωρίζουμε Ιστορία.

Η "ενέργεια" είναι μία από τις κινητήριες δυνάμεις της ανθρωπότητας και καλό είναι να έχουμε μία έστω και επιφανειακή άποψη για τις διάφορες πηγές και χρήσεις ενέργειας, τις διάφορες πηγές ηλεκτροδότησης και τις πραγματικές συνέπειες είτε των επιλογών μας είτε των απόψεών μας.   [1]

Όποιος έχει την υπομονή να προσέξει τα παρακάτω γραφήματα (μερικά δείχνουν περίπου το ίδιο πράγμα, σε διαφορετική εκδοχή) θα είναι σε καλύτερη θέση να καταλάβει ότι η συζήτηση για τις λεγόμενες ΑΠΕ είναι αντιστρόφως ανάλογη με την ενεργειακή σημαντικότητά τους.


Χ.1. ΠΗΓΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Το παρακάτω γράφημα, από εδώ, είναι λίγο παλιό αλλά είναι κατανοητό (και τα αναφερόμενα ποσοστά δεν έχουν αλλάξει και τόσο τα τελευταία 10 χρόνια). Αμέσως μετά, θα παραθέσουμε την σύγχρονη εκδοχή του, για τους ...τολμηρούς.

Το παραπάνω γράφημα δείχνει ότι α) ο κόσμος χρησιμοποιεί πολλή ενέργεια. β) Η περισσότερη είναι από πετρέλαιο για μεταφορές, και κάρβουνο (και αέριο, πυρηνικά και υδροηλεκτρικά) για ηλεκτροδότηση.  γ) Η ηλεκτροδότηση καταναλώνει περίπου το 1/3 της συνολικής ενέργειας. δ) Η βιομάζα είναι σημαντική και αφορά κυρίως σε οικιακή χρήση. ε) Τα υδροηλεκτρικά είναι επίσης σημαντικά και είναι όλα για ηλεκτροδότηση (όπως και τα πυρηνικά). στ) Το φυσικό αέριο είναι σημαντικό καύσιμο με πολλές εφαρμογές. Από την ημερομηνία αυτού του γραφήματος, η χρήση αερίου έχει αυξηθεί παντού.

Η σύγχρονη (2011)  (και πιο λεπτομερής και πολύπλοκη) εκδοχή του παραπάνω γραφήματος για όλον τον κόσμο (από εδώ) είναι παρακάτω (και μεγαλώνει με κλικ):